Pocztówka z przyszłości: Z pozdrowieniami, Twój agent AI

Maksymilian Stefański
analityk ekonomiczny

Zacznijmy inaczej niż zwykle, od hipotetycznego raportu z przyszłości. „Globalny kryzys inteligencji – analiza makroekonomiczna czerwiec 2028 r.” – taką perspektywę zaprezentowali w swojej najnowszej publikacji eksperci z Citrini Research. Przedstawiona przez nich wizja szybko ożywiła globalną dyskusję dotyczącą długookresowego wpływu sztucznej inteligencji na gospodarkę oraz rynek pracy.

„Dwa lata. Tyle wystarczyło, aby przejść do gospodarki, która niczym nie przypominała tej, którą znaliśmy” – zaczynają alarmująco eksperci Citrini Research. „Stopa bezrobocia wyniosła dziś 10,2%, a strata indeksu S&P to już 38% w stosunku do najwyższego poziomu z października 2026 r. […] Od początku powinniśmy przeczuwać, że pojedynczy klaster procesorów generujący wydajność przypisywaną wcześniej 10 tys. pracowników umysłowych jest bardziej ekonomiczną epidemią niż panaceum na gospodarcze problemy” – wskazują retrospektywnie autorzy.

Prezentowana przez nich notatka z przyszłości ukazuje stan gospodarki, w której pracownicy umysłowi są coraz silniej zastępowani przez agentów AI, co wzmacnia bezrobocie i w konsekwencji ogranicza globalny popyt. Jak zauważają, nowy system okazuje się jedną wielką negatywną pętlą sprzężenia zwrotnego bez naturalnego hamulca. „Dzięki AI rośnie wydajność, firmy potrzebują mniej pracowników umysłowych, rośnie liczba zwolnień. Zwolnieni pracownicy wydają mniej, a presja na marże skłania firmy do większych inwestycji w sztuczną inteligencję, co znów wpływa na wzrost wydajności…”.

Analitycy nazwali to zjawisko spiralą wypierania ludzkiej inteligencji. Jak przekonują, rewolucja AI różni się od każdego innego przełomowego rozwiązania tym, że nowo tworzone zawody niekoniecznie potrzebują inteligencji człowieka do ich wykonywania. „Każda nowa rola stworzona przez sztuczną inteligencję sprawiła, że dziesiątki innych stają się zbędne” – podsumowują. Choć wizja ta jest istotnie uproszczona, a w niektórych aspektach wręcz przerysowana, nie należy jednak do tych, rodem z gatunku science fiction.

Krótkoterminowy optymizm, długookresowy strach

Na razie na rynku wciąż dominuje optymizm. Według ostatniego badania Światowego Forum Ekonomicznego, aż 97% ankietowanych wskazuje, że inwestycje w AI pozytywnie przełożą się na amerykański wzrost gospodarczy na przestrzeni najbliższych dwóch lat. Według prognoz, wzrost ten ma być jednak nierównomierny w zależności od branży, regionu oraz wielkości firmy. „Prawie wszyscy respondenci (97%) spodziewają się znaczącego wzrostu wydajności w ciągu najbliższych dwóch lat ...