Transakcyjność gotówki spada – czy to znaczy, że jest mniej ważna?…Absolutnie nie

– Spotykamy się, aby rozmawiać nie tylko o bieżących wyzwaniach, ale przede wszystkim o tym, jak zmienia się cały system gotówkowy i jak powinniśmy się do tych zmian przygotować – mówił, witając ponad 300 gości i ponad 20 prelegentów Paweł Minkina, wiceprezes Centrum Procesów Bankowych i Informacji.

Zaznaczył, że należy odpowiedzieć sobie na pytanie, czy obecny model ekonomiczny pozwoli utrzymywać funkcjonujące struktury, a jednocześnie inwestować w ich rozwój. I zapowiedział, że najważniejsze pytanie Kongresu brzmi: Co czeka gotówkę w kolejnych latach, po 2030 r?

– Ta obsługa gotówki, która dzisiaj przysparza nam na swój sposób zadowolenia, funkcjonuje znakomicie dzięki Narodowemu Bankowi Polskiemu i myślę, że będzie tutaj wielką przyjemnością podkreślić, że mamy dzisiaj szansę wymiany opinii na temat obrotu gotówkowego właśnie z przedstawicielami Narodowego Banku Polskiego, który nas mocno wspiera przy organizacji tej konferencji – mówił, oficjalnie otwierając Kongres Włodzimierz ­Kiciński, wiceprezes Związku Banków Polskich. Przypomniał, że Narodowy Bank Polski jako bank centralny, odpowiada za obrót płatniczy w naszym kraju, ale także za całokształt polityki pieniężnej i kształtowanie się procesów dotyczących cen.

– I wreszcie warto podkreślić również to, że nasza konferencja staje się wydarzeniem o charakterze międzynarodowym. Stąd witam z tego miejsca, pana Jānisa Blūmsa z Banku Łotwy, który wygłosi prelekcję na temat dostępu do gotówki i odporności płatności na Łotwie, witam także gości z Niemiec – serdecznie witamy ponownie w Warszawie – mówił wiceprezes Kiciński.

Bardzo ważnym elementem jest posiadanie własnej waluty

– Z perspektywy Narodowego Banku Polskiego w ciągu ostatniego roku najistotniejsze było to, że inflacja wróciła do celu inflacyjnego, do tego, za co odpowiedzialny jest NBP, tak jak on był zdefiniowany już kilkadziesiąt lat temu, 2,5% z odchyleniem 1% w górę lub w dół. I to jest bezdyskusyjne osiągnięcie. Natomiast później wydarzenia międzynarodowe, militarne, przyspieszyły. To znaczy wiosenne wydarzenia w Zatoce Perskiej, atak przeciwko Iranowi, spowodował wzrost cen ropy naftowej na rynkach światowych i tym samym wzrost inflacji. Okazało się, że polska gospodarka jest bardzo wrażliwa na ruchy cen tego surowca – powiedział w swoim wystąpieniu inaugurującym Kongres Paweł Szałamacha, członek zarządu Narodowego Banku Polskiego.

Podkreślił, że efekt tych zdarzeń widoczny był już po dwóch miesiącach. Po lipcowym 3,1% w sierpniu flash GUS-u pokazał, że inflacja wyniosła 3,4%. Dodał jednak, że realny produkt PKB naszego kraju już jest o 19% wyższy niż przed pandemią, co jest sukcesem na tle grupy państw Unii Europejskiej bądź całej strefy euro, w której ten wskaźnik zwiększył się o niecałe 7%.

– Tym bardzo ważnym elementem wzrostu gospodarczego jest posiadanie własnej waluty, który to czynnik pozwala na prowadzenie niezależnej polityki pieniężnej i reagowanie na bieżące wydarzenia. Pozwala Narodowemu Bankowi Polskiemu na stuprocentowe dostosowanie do aktualnej sytuacji i potrzeb gospodarki i to jest o tyle istotne, że zdajemy sobie sprawę z tego, że procesy gospodarcze, przebieg koniunktury, sytuacja na rynku pracy w Polsce odbiega od tego, co możemy obserwować w innych krajach europejskich. W przypadku przyjęcia wspólnej waluty te decyzje podejmowane są centralnie przez Europejski Bank Centralny, z perspektywy teoretycznie całej strefy euro, no ale wiadomo, że najsilniejszy głos mają największe, najsilniejsze gospodarki i w związku z tym z naszego punktu widzenia na tej ścieżce wzrostu, na tej ścieżce doganiania przez Polskę liderów, zachowanie własnej waluty zdecydowanie temu pomaga. Pozwala na elastyczne i adekwatne reagowanie właśnie na takie wydarzenia, z którymi mamy do czynienia przez ostatnie lata – tłumaczył członek zarządu NBP.

Gość Kongresu odniósł się także nie tylko do naszej własnej waluty, ale także do samej gotówki, która jego zdaniem – szczególnie w ostatnich latach – okazała się absolutnie niezbędnym elementem systemu finansowego naszego kraju.

– Najpierw COVID, a później agresja Rosji na Ukrainę jednoznacznie pokazały, że w takich momentach Polacy ruszają do bankomatów, żeby pobrać więcej gotówki. Te dane przekazujemy publicznie, więc wszyscy wiedzą o tym, ile wyniósł poziom obiegu gotówkowego w 2025 r. Wzrósł w ostatnim dniu roku do 476 zł, czyli to był bardzo duży przyrost, prawie 14% rocznie. To jest tempo wyprzedzające wzrost PKB, wyprzedzające wzrost realnych procesów gospodarczych. Nie jest też zadziwieniem dla państwa, bo to także było przekazane publicznie, że przez kolejne miesiące bieżącego roku wartość obiegu gotówkowego nadal rośnie. I w pierwszej połowie lipca przekroczyliśmy symboliczną barierę 500 mld zł. Ogromną część tej kwoty stanowi gotówka zgromadzona przez gospodarstwa domowe w celach przezornościowych, jako środek przechowywania wartości – podkreślił Paweł Szałamacha.

70% Polaków posiada gotówkę na tzw. wszelki wypadek

Członek zarządu NBP poinformował również, że ponad 62% wartości obiegu gotówkowego w Polsce stanowią kwoty o najwyższych nominałach 200 i 500 zł, co oznacza, że transakcyjność przesunęła się w górę, a więc ta gotówka nie odgrywa już podstawowej roli transakcyjnej.

– Cieszy nas wysoki poziom zaufania Polaków do gotówki i potwierdzają to wyniki badania opinii publicznej, dotyczące znaków pieniężnych znajdujących się w obiegu, ale one także potwierdzają właśnie tą rolę przezornościową. 70% Polaków deklaruje, że posiada gotówkę na tzw. wszelki wypadek. Narodowy Bank Polski dba o płynne zaopatrywanie banków i innych podmiotów uczestników rynku w gotówkę zgodnie ze zgłaszanym przez nie zapotrzebowaniem. ...