Regulacyjne tsunami – banki pod presją

Samo Prawo bankowe było nowelizowane i uzupełniane nawet kilkadziesiąt razy – szczególnie często w latach 90., następnie przy okazji akcesji Polski do Unii Europejskiej, a także w ostatniej dekadzie.

Do tego doszła harmonizacja z licznymi przepisami unijnymi, które wymagały i nadal wymagają regularnych dostosowań prawa krajowego. Począwszy od 2008 r., banki musiały wdrażać m.in. zasady Bazylei II i Bazylei III, a następnie kolejne dyrektywy, rozporządzenia i całe pakiety regulacyjne UE. Obejmowały one m.in. wymogi kapitałowe i płynnościowe, ochronę konsumentów, przeciwdziałanie praniu pieniędzy, nadzór i restrukturyzację banków, zarządzanie ryzykiem, ochronę danych czy cyberbezpieczeństwo – lista jest długa i z roku na rok rośnie.

Wszystkie te regulacje mają jeden zasadniczy cel: zapewnienie bezpieczeństwa i stabilności systemu finansowego oraz ochronę jego uczestników. Co istotne, większość nowych przepisów nie powstaje w próżni. Są one reakcją na konkretne afery, kryzysy lub luki ujawnione w praktyce, a także odpowiedzią na dynamicznie zmieniającą się rzeczywistość gospodarczo-technologiczną.

Prawo jako odpowiedź na kryzysy

Przykładów nie brakuje. Afera Art-B oraz fala upadłości banków w latach 90. obnażyły słabość nadzoru i systemów rozliczeniowych w Polsce, co doprowadziło do wzmocnienia Prawa bankowego i nadzoru ostrożnościowego. Globalny kryzys finansowy z 2008 r. wymusił wprowadzenie znacznie ostrzejszych wymogów kapitałowych i płynnościowych (Bazylea III, CRR/CRD), aby ograniczyć nadmierne ryzyko i przenieść koszty ewentualnych problemów z podatników na banki.

Z kolei skandale związane z praniem pieniędzy – m.in. w dużych bankach europejskich – przyczyniły się do radykalnego zaostrzenia regulacji AML. Cyfryzacja finansów, rozwój płatności elektronicznych i gwałtowny wzrost cyberzagrożeń stały się impulsem do regulacji takich, jak PSD2, DORA czy AI Act.

Regulacyjne tsunami wisi nad sektorem

Jednocześnie środowisko bankowe coraz gł...