Prezesi banków: ryzykiem regulacyjnym nie da się zarządzać

Prezes banku Citi Handlowy Elżbieta Czetwertyńska wymieniła okoliczności, które będą miały wpływ na przyspieszenie akcji kredytowej: silniejszy wzrost gospodarczy, coraz większe bezpośrednie inwestycje zagraniczne, ekspansja międzynarodowa polskich firm, środki unijne, które wpłyną na zwiększenie inwestycji, a w konsekwencji także na akcję kredytową, niższe stopy procentowe i publiczne projekty budowy infrastruktury. Ubiegły rok przyniósł już wyraźny wzrost popytu.

– Myślę, że to będzie dobry rok – powiedziała Elżbieta Czetwertyńska.

Realna wielkość portfela kredytowego w polskim sektorze bankowym na koniec 2025 r. osiągnęła poziom 31,2% PKB, co plasuje nas na czwartym miejscu od końca spośród 27. państw Unii. W latach 2022–24 podaż kredytów dla sektora niefinansowego oscylowała na poziomie 11% PKB, lecz w ubiegłym roku zwiększyła się do blisko 12% PKB.

– Rozmiar portfela kredytowego banków do PKB jest niewielki, więc możemy być pewni, że będziemy mieć dwucyfrowe wzrosty kredytu w Polsce przez najbliższe kilka lat. To szansa. Ale są bariery, jak podatek bankowy, kwestia ryzyka prawnego – stwierdził Joao Bras Jorge, prezes Banku Millennium.

Mamy wątpliwości, co do równej konkurencji

O ile prezesi banków nie mają obaw o popyt przez najbliższe lata ze strony gospodarstw domowych, znacznie bardziej skomplikowana jest sytuacja, jeśli chodzi o kredyt dla gospodarki. Tymczasem właśnie to gospodarka – inwestycje w zbrojenia, transformację energetyczną, budowę infrastruktury, modernizację przedsiębiorstw – potrzebuje ogromnej dawki zewnętrznego finansowania.

– Czekamy na przyspieszenie skali inwestycji. Potrzeby inwestycyjne polskiej gospodarki są olbrzymie, w perspektywie roku 2040 wynoszą 4 bln zł – powiedział prowadzący debatę prezes Związku Banków Polskich dr Tadeusz Białek.

Wielkość planowanych projektów inwestycyjnych przekracza jednak możliwości polskiego sektora bankowego, który – w wymiarze realnym, a więc aktywów do PKB – jest czwartym najmniejszym w Unii Europejskiej. Na drodze stoją również limity koncentracji, które – według wyliczeń ZBP – pozwalają na zaangażowanie polskich banków w układzie konsorcjalnym na nie więcej niż 65 mld zł w przypadku pojedynczego projektu.

Bankowcy obawiają się też, że polskie wielkie inwestycje będą finansowane przez banki zagraniczne. Udzielony w Polsce kredyt zaksięgowany za granicą nie jest – w odróżnieniu od zaksięgowanego w Polsce – obłożony podatkiem bankowym, a zatem już przez sam ten fakt może być tańszy.

– Chyba nikt nie ma wątpliwości, że wzrost akcji kredytowej przyjdzie, pytanie jest jak on się rozłoży między instytucje. Dużymi projektami inwestycyjnymi są zainteresowane banki zagraniczne. Może być tak, ż...