Od zera do supernowoczesnej bankowości

Na początku stycznia tego roku brytyjski „The Telegraph” opublikował artykuł „Polska – kiedyś komunistyczny kraj trzeciego świata. Dzisiaj prześciga Brytanię”. Podtekst w nim zawarty może nie jest dla nas tak korzystny jak sam tytuł, bo materiał ma na celu pokazanie nie tyle, jak mocno Polska poszła w górę, ile jak nisko upadła Wielka Brytania. Niemniej pokazuje on, jaką drogę pokonaliśmy od czasu, kiedy w 1988 r. Margaret Thatcher, premier rządu JKM, wizytowała Gdańsk i Warszawę. Na spotkaniu z ówczesnym premierem Mieczysławem Rakowskim powiedziała, że komuniści nie zdają sobie sprawy, jakim wyzwaniem jest transformacja gospodarcza. „Żyjąc w komunizmie, ludzie są jak ptaki w klatce; gdy wreszcie otworzy się im drzwiczki, boją się wyjść na zewnątrz” – powiedziała.

Polska była wtedy pustynią, jeśli chodzi o bankowość. Nie było infrastruktury technicznej, prawnej, know-how ani kadr. Ale byli ludzie, którzy od zera zbudowali jeden z najnowocześniejszych systemów bankowych na świecie. Dzisiaj bankowość jest kluczowym elementem infrastruktury polskiego państwa, czołowym sektorem polskiej gospodarki pod względem kadr, technologii i zdolności adaptacyjnych do skrajnie trudnych sytuacji rynkowych.

Bez standardów rachunkowości

Dojście do tego etapu to arcyciekawa opowieść, która wciąż czeka na swojego kronikarza. Cofnijmy się w czasie do 1989 r. W Polsce istnieją wtedy cztery banki: Narodowy Bank Polski, Bank Handlowy w Warszawie, PKO BP, Pekao i Bank Rozwoju Eksportu oraz 1660 banków spółdzielczych. BRE, protoplasta dzisiejszego mBanku, powstał w 1986 r. i był pierwszym bankiem, jaki został założony w Polsce po 1945 r.

Po 1989 r. sypnęło licencjami. Już na początku roku, w lutym, ze struktur NBP wydzielona została słynna dziewiątka: Bank Gdański w Gdańsku, Bank Śląski w Katowicach, Bank Przemysłowo-Handlowy w Krakowie, Bank Depozytowo-Kredytowy w Lublinie, Powszechny Bank Gospodarczy w Łodzi, Wielkopolski Bank Kredytowy w Poznaniu, Pomorski Bank Kredytowy w Szczecinie, Powszechny Bank Kredytowy w Warszawie i Bank Zachodni we Wrocławiu. Po 40 latach przerwy wznowił też działalność Bank Gospodarstwa Krajowego. W połowie 1989 r. wystartował Bank Inicjatyw Gospodarczych. W 1990 r. wydano kolejnych 45 licencji bankowych. Rok później – 17. W kolejnych latach zaostrzona została polityka licencjonowania, żeby ...