Człowiek + algorytmy – przyszłość pracy i instytucji

Setki miliardów dolarów wydawane – a przynajmniej deklarowane – na rozwój sztucznej inteligencji i jej wdrożeń, kolejne wielkie sumy na centra danych oraz energię, by to wszystko zasilać. Dziesiątki raportów na temat tego, jak AI zagraża miejscom pracy, dotychczasowemu stylowi życia i relacjom międzyludzkim. A z drugiej strony – łatwiejsza, bardziej dostępna edukacja i informacja, no i gdzieś w tle dane historyczne, według których dotychczas każda rewolucja technologiczna w ostatecznym rozrachunku prowadziła do powstania większej liczby miejsc pracy, niż zniszczyła. Jak będzie naprawdę?

Przyszłość niekoniecznie czarno-biała

Nie jest łatwo zachować spokój, choćby na wieść o tym, że Jack Dorsey postanowił w jednym ze swoich projektów – firmie Block (właścicielu m.in. aplikacji Cash App) zwolnić 40% załogi (ponad 4 tys. osób). Przyznał, że sytuacja finansowa firmy jest stabilna, a celem jest spłaszczenie struktury i skorzystanie z tego, że dzięki AI można zmniejszyć zatrudnienie. „Narzędzia związane z inteligencją zmieniły to, jak rozumiemy tworzenie i prowadzenie firmy” – powiedział, cytowany przez „Wall Street Journal”, Dorsey podczas telekonferencji z analitykami. „Zmniejszony zespół, ale używający narzędzi, które budujemy, może zrobić więcej i lepiej” – argumentował.

Automatyzacja wypiera proste procesy transakcyjne, co widać chociażby w polskim sektorze nowoczesnych usług dla biznesu (BSS). Jak wskazuje Hays Poland w „Raporcie płacowym Hays Business Services 2026”, o ile z Polski coraz częściej znikają proste procesy biznesowe, to stopniowo rozwijają się obszary wymagające eksperckich umiejętności i doświadczenia.

Jak wynika z badania Hays, 82% pracodawców z sektora SSC/BPO planuje prowadzić rekrutacje, a 38% oczekuje, że w 2026 r. poziom zatrudnienia wzrośnie. A już obecnie 60% pracowników sektora BSS korzysta w pracy z narzędzi AI. Rok wcześniej takiej odpowiedzi udzieliło 37%, co świadczy o postępującej automatyzacji pracy w centrach usług.

Dwa powyższe przykłady pokazują, że zmieniająca się obecnie teraźniejszość, a zwłaszcza przyszłość, nie rysują się w konwencji czarno-białej. Informacji budzących grozę, ale też pokazujących oczekiwania, możliwości i szanse jest już ogromna ilość. Może nadszedł moment, żeby je poukładać i przeanalizować. Badając przyszłość, zastosujemy dobre, sprawdzone narzędzie z przeszłości – analizę SWOT, ale… z dodatkiem.

Mocne strony (Strengths) – co już się udało i działa na naszą korzyść

• Organizacje, które skutecznie wdrożyły AI na dużą skalę, notują ogromne zyski efektywnościowe.
  „Podczas migracji starszego systemu jednego z banków, asystenci AI współpracujący z programistami przyspieszyli prace rozwojowe o 30%, oszczędzając 20 mln USD i znacznie poprawiając jakość kodu (np. o 40% więcej dokumentacji i 25% mniej poprawek). Inne przykłady pokazują, że skala i bezpieczeństwo mogą współistnieć – odpowiedzialna struktura AI dużego azjatyckiego banku umożliwiła realizację 35 jej inicjatyw w ciągu 18 miesięcy, przynosząc 200 mln USD wzrostu wydajności i skracając czas obsługi zapytań klientów o połowę” – podkreślono w raporcie Accenture „Top Banking Trends 2026”.

• Banki i ubezpieczyciele skutecznie łączą technologię z człowiekiem na pierwszej linii frontu.
  Przykładem niech będą dwa innowacyjne systemy oparte na AI, wprowadzane przez Beesafe należący do Vienna Insurance Group (VIG), w dwóch spółkach z grupy – w Compensie i InterRisk. Chodzi o chatbot VIGtoria, która wspiera konsultantów call center oraz moduł obsługi szkód NNW. Zadaniem VIGtorii jest udzielanie odpowiedzi na pytania w czasie rzeczywistym na podstawie danych z ogólnych warunków ubezpieczenia (OWU) i procedur operacyjnych.

„Dzięki zaawansowanemu przetwarzaniu języka naturalnego (NLP), system potrafi błyskawicznie wyszukiwać definicje, ...