Cyfrowe zaufanie pod presją

Polski sektor bankowy należy do najbardziej zaawansowanych na świecie. W pierwszym kwartale 2026 r. liczba rachunków klientów indywidualnych z dostępem do bankowości elektronicznej przekroczyła 46 mln, a z aplikacji mobilnych aktywnie korzystało blisko 27,7 mln osób. Ponad 21 mln klientów działało w modelu mobile only – to pierwsze miejsce w UE. Tak duża skala korzystania z kanałów cyfrowych sprawia, że cyberprzestępcy omijają zabezpieczenia banków i atakują bezpośrednio klientów, przejmując ich urządzenia lub nakłaniając ich do zatwierdzenia transakcji.

Rosnąca liczba ataków wymierzonych bezpośrednio w klientów była jednym z ważnych tematów 35. Forum Ekonomicznego w Karpaczu, w tym odbywającego się po raz pierwszy w ramach wydarzenia Forum Cyfryzacji. Dyskusje dotyczyły m.in. odporności cyfrowej państwa i gospodarki, ochrony infrastruktury oraz danych, dezinformacji, a także bezpiecznego i odpowiedzialnego wykorzystania sztucznej inteligencji. Z debat płynął jeden wspólny wniosek: o bezpieczeństwo trzeba zadbać, zanim dojdzie do ataku – już podczas tworzenia usług, wyboru dostawców i edukowania użytkowników. Ważne jest także szybkie reagowanie na zagrożenia i wyciąganie wniosków z każdego incydentu.

W sektorze bankowym wyzwania te mają szczególnie praktyczny wymiar, ponieważ dotyczą ciągłości działania instytucji oraz bezpieczeństwa środków i danych milionów klientów. Zmianę w postrzeganiu tych zagrożeń pokazują wyniki badania przedstawionego w raporcie Związku Banków Polskich Polska i Europa 2026. Inwestycje, bezpieczeństwo, przyszłość. Aż 65% respondentów wskazało cyberataki i zagrożenia technologiczne jako największe zagrożenie dla sektora bankowego w Polsce. Rok wcześniej w centrum uwagi sektora znajdowały się przede wszystkim ryzyka prawne i regulacyjne.

Cyberataki na infrastrukturę krytyczną znalazły się także wśród trzech najczęściej wskazywanych zagrożeń dla stabilności gospodarki europejskiej, uzyskując 57% wskazań. Jednocześnie 70% respondentów uznało rozwój sztucznej inteligencji i nowych technologii za obszar kluczowy dla bezpieczeństwa ekonomicznego Polski i Europy, a 65% wskazało cyberbezpieczeństwo. Technologia jest więc z jednej strony niezbędnym warunkiem dalszego rozwoju gospodarczego, a z drugiej – źródłem nowych ryzyk.

Atak coraz częściej omija bank

Podczas tegorocznego Forum Ekonomicznego przedstawiciele sektora bankowego, środowisk prawniczego i akademickiego oraz organizacji zajmujących się bezpieczeństwem międzynarodowym wzięli udział w debacie Bezpieczeństwo cyfrowe polskiego sektora bankowego w erze intensywnej cyfryzacji. Rozmawiali o rosnącej skali cyberzagrożeń, odporności infrastruktury bankowej, wykorzystywaniu sztucznej inteligencji przez przestępców oraz ochronie klientów przed coraz bardziej zaawansowaną socjotechniką. Punktem wspólnym debaty była zmiana logiki współczesnego ataku. Przestępca nie zawsze próbuje sforsować zabezpieczenia banku. Często wybiera prostszą drogę: przekonuje klienta, aby sam wykonał przelew, ujawnił dane albo udostępnił swoje urządzenie.

Dr Tadeusz Białek podkreślał, że infrastruktura bankowa jest dobrze chroniona, a sektor od lat rozwija mechanizmy wspólnej obrony. – Wykształciliśmy zaawansowane mechanizmy obrony infrastruktury bankowej. Od blisko 10 lat w ramach Związku Banków Polskich działa Bankowe Centrum Cyberbezpieczeństwa. Największym zagrożeniem, które rysuje się dzisiaj na rynku bankowym nie jest przełamywanie zabezpieczeń instytucji, bo te są odporne i skutecznie przeciwdziałają atakom. Najsłabszym ogniwem pozostaje przede wszystkim człowiek, czyli klient banku – tłumaczył prezes ZBP. Podobną diagnozę przedstawił Grzegorz Suszko, dyrektor zespołu Government Solutions w regionie Europy Środkowo-Wschodniej w Visa. Zwrócił uwagę, że skuteczna ochrona systemów bankowych nie rozwiązuje całego problemu. – Cyberprzestępcy coraz częściej omijają zabezpieczenia techniczne i wykorzystują zaawansowane metody manipulacji, aby skłonić klientów do działań prowadzących do utraty pieniędzy lub danych – wyjaśniał.

Skalę opisywanego problemu pokazują wyniki badania przeprowadzonego na potrzeby ...