Bułgaria 21. państwem w strefie euro

Euro nie uczyni Bułgarii bogatszą, raczej obniży tarcia i ryzyka, zwiększy przewidywalność i wiarygodność.

Eksperci wymieniają kilka oczywistych korzyści z zamiany izby walutowej na pełne członkostwo w strefie euro. Po pierwsze, spadek kosztów transakcyjnych i zniknięcie ryzyka walutowego w obrocie z partnerami ze strefy euro.

Łatwiejsze będzie porównywanie cen, tańsze rozliczenia, brak spreadów i prowizji za przewalutowania. Bułgarski Fiskalny Sąd (odpowiednik Rady Fiskalnej) podkreśla, że gospodarstwa domowe i firmy zyskują na eliminacji ryzyka kursowego i łatwiejszym porównywaniu cen, a konkurencja może działać silniej na rzecz konsumenta.

Po drugie oczekiwane jest obniżenie premii za ryzyko kraju, czyli dalszy spadek rentowności obligacji rządowych, a także prywatnych. Potencjalnie wyższe zaufanie inwestorów spowoduje wzrost bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Tę logikę akcentują bułgarskie media, opisujące stanowiska rządowe.

Po trzecie, pojawią się korzyści geopolityczne i instytucjonalne. Bułgaria będzie uczestniczyć w decyzjach Eurosystemu, zamiast być jedynie państwem z walutą przywiązaną do euro.

Bułgarski bank centralny akcentuje też przewidywalność procesu. Przewalutowanie produktów bankowych ma przebiegać według ustalonych reguł, a komunikaty instytucji koncentrują się na ciągłości umów, rachunków i kredytów oraz na minimalizacji tarć w codziennym życiu.

Czytaj także: Bułgaria wchodzi do strefy euro

Euro w Bułgarii – czego obawiają się obywatele

Mimo tych korzyści w ostatnich tygodniach tysiące Bułgarów demonstrowało przeciwko polityce rządowej. Protest wywołał projekt budżetu, przewidujący wzrost podatków, ale niektóre demonstracje były organizowane także wprost przeciwko planom przyjęcia euro.

Jak w innych krajach, wprowadzających walutę europejską obawiano się wzrostu cen przez zaokrąglenia i nadużycia w okresie przejściowym. Nawet jeśli wpływ statystyczny takich manipulacji bywa niewielki, subiektywne poczucie inflacji jest znacznie większe, gdyż dotyka dóbr codziennych.

Także Bułgarski Fiskalny Sąd ostrzegł, że jeśli zabraknie kontroli i egzekwowania zasad, część przedsiębiorców spróbuje wprowadzić ukryte podwyżki cen.

Zagrożenie ze strony „moral hazard”

Drugie zagrożenie ma charakter bardziej instytucjonalny.

Może się pojawić pokusa rozluźnienia reform i zaprzestania walki z korupcją po wejściu do strefy euro.

Komentatorzy ekonomiczni wskazują na ryzyko pokusy nadużycia („moral hazard”).

Tańszy dług i parasol instytucji strefy euro mogą zmniejszać presję na trudne decyzje fiskalne czy deregulacyjne.