Unia Europejska coraz bliżej suwerennych, paneuropejskich rozwiązań płatniczych

Inicjatywa ta ma umożliwić płynne płatności transgraniczne w całej Unii Europejskiej do 2027 roku i jest odpowiedzią sektora prywatnego na długo dyskutowany problem fragmentacji rynku płatności w UE.

Założenia współpracy ws. płatności transgranicznych

Porozumienie zakłada budowę centralnego hubu interoperacyjności, zarządzanego przez nowy, wspólnie utworzony podmiot.

Hub ten ma pełnić rolę warstwy technicznej umożliwiającej przepływ transakcji pomiędzy istniejącymi krajowymi i paneuropejskimi rozwiązaniami płatniczymi, w oparciu o europejskie standardy i infrastrukturę, w tym płatności natychmiastowe typu account-to-account.

Kluczowe jest to, że uczestniczące systemy zachowają własne marki, modele biznesowe i doświadczenie użytkownika – interoperacyjność ma być „nadbudową”, a nie konsolidacją.

Unia Europejska – planowane działania do 2027 roku

Zgodnie z harmonogramem, do pierwszej połowy 2026 roku ma powstać centralny podmiot interoperacyjności oraz rozpoczną się prace techniczne i testy koncepcyjne (PoC).

W 2026 roku planowane jest uruchomienie transgranicznych płatności P2P, a w 2027 roku – rozszerzenie projektu na e-commerce i płatności w punktach sprzedaży (POS).

Kontekst cyfrowego euro

Choć inicjatywa ma wyraźnie rynkowy charakter, coraz częściej pojawia się w debacie politycznej jako argument w dyskusji o przyszłości europejskich płatności – w tym jako potencjalna alternatywa dla cyfrowego euro.

Ten sposób narracji zyskuje na sile zwłaszcza w kontekście opóźnień legislacyjnych i politycznych wokół projektu CBDC emitowanego przez EBC.

Dobrym przykładem tego napięcia jest list przewodniczącej Komisji ECON Parlamentu Europejskiego, Aurore Lalucq, skierowany 26 stycznia 2026 roku do Rady ECOFIN.

Dokument ten dotyczy prac nad pakietem regulacyjnym związanym z cyfrowym euro, ale jednocześnie szeroko odnosi się do strategicznego znaczenia infrastruktury płatniczej dla Unii Europejskiej.

Czytaj także: Ministrowie finansów UE uzgodnili plan wprowadzenia cyfrowego euro

List szefowej ECON Parlamentu Europejskiego

Aurore Lalucq podkreśla w nim, że płatności przestały być wyłącznie zagadnieniem technicznym – stały się kwestią bezpieczeństwa gospodarczego i autonomii strategicznej UE.

Zwraca uwagę na rosnącą zależność Europy od pozaeuropejskich systemów płatniczych oraz na fakt, że choć w wielu państwach członkowskich funkcjonują dojrzałe i zaawansowane krajowe rozwiązania, to działając w izolacji nie są one w stanie osiągnąć odpowiedniej skali, interoperacyjności i zasięgu transgranicznego.

W ocenie przewodniczącej ECON problemem nie jest brak kompetencji technologicznych czy kapitału, lecz fragmentacja jednolitego rynku oraz niedostateczna mobilizacja polityczna na poziomie UE.

W liście pojawia się postulat połączenia potencjału krajowych systemów, stworzenia wspólnych standardów oraz umożliwienia wdrażania rozwiązań płatniczych we wszystkich państwach członkowskich.

Aurore Lalucq wskazuje również, że europejskie firmy już dziś są w stanie dostarczać interoperacyjną infrastrukturę płatniczą we współpracy z bankami i bez naruszania istniejących modeli biznesowych – brakuje jednak wyraźnego impulsu politycznego i skoordynowanej strategii.

Wezwanie do działania Komisji Europejskiej

W tym kontekście apeluje ona o aktywne zaangażowanie Komisji Europejskiej, w tym o rozważenie stworzenia europejskiego konsorcjum infrastrukturalnego na wzór „Airbusa płatności” oraz objęcie infrastruktury płatniczej projektem IPCEI.

Jednocześnie podkreśla, że debata ta jest nierozerwalnie związana z cyfrowym euro, którego wdrażanie – jej zdaniem – nie powinno być dalej opóźniane.

Zestawienie listu Aurore Lalucq z podpisanym kilka dni później MoU pokazuje rosnące napięcie między podejściem rynkowym a politycznym.

Interoperacyjność istniejących systemów może realnie wzmocnić europejski rynek płatności w krótkim i średnim okresie. Istnieje perspektywa wykorzystywania inicjatyw sektora prywatnego do celów politycznych.

W efekcie europejska debata o płatnościach coraz mniej dotyczy wyłącznie technologii, a coraz bardziej – wyboru modelu integracji rynku, roli instytucji publicznych i miejsca cyfrowego euro w przyszłej architekturze finansowej Unii.