W Unii Europejskiej więcej ulg podatkowych dla paliw kopalnych niż dla OZE?

W Unii Europejskiej więcej ulg podatkowych dla paliw kopalnych niż dla OZE?
Fot. stock.adobe.com / rahwik
Udostępnij Ikona facebook Ikona LinkedIn Ikona twitter
Opodatkowanie energii jest narzędziem, które rządy mogą wykorzystywać nie tylko do zwiększania dochodów, ale także do wspierania celów klimatycznych. Jednak państwa członkowskie Unii Europejskiej opodatkowują i subsydiują źródła energii wbrew wyznaczonym celom klimatycznym, a większość z nich wspiera paliwa kopalne chętniej niż źródła odnawialne – stwierdza Europejski Trybunał Obrachunkowy, pisze Szymon Stellmaszyk, Doradca Zarządu ZBP w Zespole ds. współpracy międzynarodowej

Europejski Trybunał Obrachunkowy  w opublikowanym przeglądzie omówił, w jaki sposób podatki energetyczne, ceny emisji dwutlenku węgla i dotacje energetyczne przyczyniają się do osiągnięcia celów klimatycznych UE.

Początek dyskusji o zmianie dyrektywy w sprawie podatku energetycznego

Zaprezentowany dokument jest częścią debaty w sprawie propozycji Komisji Europejskiej nt. zmiany dyrektywy w sprawie podatku energetycznego. Określa ona minimalne poziomy podatków, aby zapewnić właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Poziomy opodatkowania różnią się bowiem znacznie w zależności od sektora i nośnika energii.

W Przeglądzie wykorzystano wcześniejsze opracowania Trybunału w dziedzinie energii, zmiany klimatu i opodatkowania oraz publicznie dostępne informacje i badania zgromadzone specjalnie w tym celu, aby przedstawić pogłębioną analizę w sprawie opodatkowania energii.

Niskie ceny emisji CO2

Zdaniem ETO opodatkowanie energii może wspierać wysiłki na rzecz walki ze zmianą klimatu, ale obecne poziomy podatków i dotacji nie odzwierciedlają stopnia, w jakim różne źródła energii zanieczyszczają środowisko.

Choć dotacje na energię odnawialną wzrosły prawie czterokrotnie w latach 2008-2019, dotacje na paliwa kopalne pozostały na stosunkowo stałym poziomie w ciągu ostatniej dekady.  

Niskie ceny emisji CO2 i niskie podatki od paliw kopalnych zwiększają względny koszt proekologicznych technologii i opóźniają transformację energetyczną

Według unijnej instytucji bardziej zanieczyszczające źródła energii uzyskują przewagę podatkową w porównaniu do innych źródeł o lepszej efektywności pod względem emisji CO2.

Np. węgiel jest opodatkowany średnio mniej niż gaz ziemny, a niektóre paliwa kopalne są opodatkowane mniej niż energia elektryczna, którą można wytwarzać z niskoemisyjnych źródeł.

Większość krajów nakłada wysokie podatki na paliwa, ale kilka z nich utrzymuje podatki zbliżone do minimum. Niskie ceny emisji CO2 i niskie podatki od paliw kopalnych zwiększają więc względny koszt proekologicznych technologii i opóźniają transformację energetyczną. 

Wycofanie dotacji do paliw kopalnych

Podatki od energii stanowią dziś w UE 78% całkowitej kwoty podatków ekologicznych, co daje wartość 330 miliardów euro rocznie. Dotacje do paliw kopalnych w UE utrzymywały się z kolei na stałym poziomie przez ostatnie 10 lat — ok. 55-58 miliardów euro rocznie.

Kraje dostarczyły blisko 2/3 pomocy poprzez zwolnienia lub ulgi podatkowe. ETO podkreśla, że dotacje na energię odnawialną są wyższe w całym bloku, ale 15 krajów wydaje więcej na wspieranie paliw kopalnych niż energii odnawialnej.

Zobowiązanie Komisji i niektórych krajów do stopniowego wycofania dotacji na paliwa kopalne do 2025 r. będzie trudnym procesem społeczno-gospodarczym. Np. propozycja utworzenia rynku emisji CO2 dla budynków i pojazdów, która powinna przyczynić się do 43% spadku emisji w tych sektorach do 2030 r. w porównaniu z 2005 r., niesie za sobą zagrożenia społeczne.

Komentatorzy przypominają sytuację we Francji w następstwie protestów „żółtych kamizelek” nad planowanym podatkiem paliwowym w 2018 r.

ETS postuluje m.in. o zapewnienie spójnego traktowania sektorów i nośników energii, które wcześniej korzystały z preferencyjnych warunków, a także o ograniczenie dopłat do paliw kopalnych oraz o pogodzenie celów klimatycznych z potrzebami społecznymi.

Te wyzwania będą musiały stawić także czoła w instytucjonalnym kontekście jednomyślności w sprawach podatkowych.

Źródło: aleBank.pl