Edukacja: Spółdzielnia uczniowska – organizacja w patronackim otoczeniu

Udostępnij Ikona facebook Ikona LinkedIn Ikona twitter

nbs.2016.01.foto.051.a.400xKażda spółdzielnia uczniowska (dalej SU), chociaż stanowi symulację przedsiębiorcy, jednak nie funkcjonuje w otoczeniu konkurencyjnym, tak jak realne podmioty rynkowe. SU funkcjonuje w otoczeniu sprzyjającym jej rozwojowi, w otoczeniu stricte patronackim, pełni bowiem rolę edukacyjną.

Alicja Brand

Mając jednak na uwadze przedsiębiorcze ukierunkowanie SU, charakteryzując ten podmiot, można podjąć próbę zastosowania wobec niego definicji i kategorii z obszaru nauk organizacji i zarządzania, tych które odnoszą się do pełnoprawnych podmiotów rynkowych. Wobec tego, że w literaturze przedmiotu z obszaru nauk organizacji i zarządzania rozwijany jest wątek wszechobecności organizacji1, przypisanie SU – nie będącej podmiotem rynkowym – atrybutów organizacji nie powinno stanowić nadużycia.

Alicja Brand
mgr nauk prawnych, absolwentka Europejskiej

Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w Warszawie, Szkoły Prawa Niemieckiego i Europejskiego przy WPiA UW i Programu Doktoranckiego Ekonomia Pracy w Instytucie Pracy i Spraw Socjalnych w Warszawie. W latach 2003-2013 prowadziła zajęcia w Szkole Wyższej Warszawskiej, Wyższej Szkole Umiejętności im. St. Staszica w Kielcach, we WSZECHNICY POLSKIEJ Szkole Wyższej w Warszawie z zakresu prawoznawstwa, prawa Unii Europejskiej, prawa publicznego gospodarczego, prawa pracy, prawa ubezpieczeń społecznych. Autorka publikacji naukowych dotyczących tych zagadnień. Od 2013 r. specjalistka w Zespole Samorządu i Promocji Krajowej Rady Spółdzielczej.

 

SU jako organizacja

Literatura z obszaru nauk organizacji i zarządzania wprowadza i rozwija wiele definicji pojęcia „organizacja”. Zgodnie z jedną z najbardziej znanych teorii, autorstwa H.J. Leavitta2, na pojęcie organizacji składają się 4 elementy: cele, struktura, technologia, ludzie. Poszczególne składowe tej definicji wyjaśnia się następująco:

  • cele – wyznaczają obszar działania organizacji;
  • struktura – to konstrukcja organizacji;
  • technologia – wyznacza sposób działania danej organizacji;
  • ludzie – to jednostki ukierunkowane w działaniu na realizację celów organizacji.

Podejmując próbę zastosowania tej definicji do funkcjonujących w jednostkach systemu oświaty SU należałoby wykazać, iż te formy wypełniają cztery znamiona organizacji.

I tak:

  • cel SU – to nauka formalnych aspektów funkcjonowania przedsiębiorstwa spółdzielczego (samorządność, popularyzowanie zasad i wartości spółdzielczych, a także spółdzielczych dobrych praktyk) oraz realizowanie przedsiębiorczych inicjatyw (np.: prowadzenie szkolnej kasy oszczędności, organizowanie sprzedaży w sklepikach szkolnych);
  • struktura SU – SU działa przez swoje organy statutowe (walne zgromadzenie, radę nadzorczą, zarząd), a także przez jednostki (uczniów-spółdzielców) realizujące cząstkowe cele wyznaczone przez organy statutowe;
  • technologia SU – sposób realizowania inicjatyw podejmowanych przez daną SU, immanentnie powiązany z przyjętym przez nią przedmiotem działalności;
  • ludzie – uczniowie-spółdzielcy zintegrowani w ramach SU, realizujący obrane przez SU cele oraz nauczyciel- -opiekun, jako element pozastrukturalny, który występuje tutaj w charakterze organizatora i animatora SU. SU działa na wąskim rynku, jej możliwości i zasięg oddziaływania są znacznie ograniczone, niż te dostępne dla organizacji stricte rynkowych, ale tak, jak wykazano powyżej, SU ma swoje cele, strukturę, technologię i ludzi.

Przedmiot działalności SU

Zgodnie z ujęciem prawnym, przedmiot działalności to:

  • deklaracja uczestników przedsięwzięcia gospodarczego odnośnie tego, czym zamierzają się zająć w ramach prowadzonego wspólnie przedsiębiorstwa;
  • obligatoryjny element każdej umowy ustanawiającej (statut) podmiot gospodarczy, tj. np. spółkę prawa handlowego, spółdzielnię;
  • określenie przedmiotu działalności przedsiębiorstwa dokonuje się poprzez wspólne ustalenie rodzaju ...

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na aleBank.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI